Historiek

De St. Jorishoeve is nu een beschermd monument. Wegens zijn historische, meer bepaald architectuurhistorische, volkskundige en socio-culturele waarde.

Historisch en meer bepaald architectuurhistorische waarde van het monument:
Semi-gesloten complex met dubbel erf, gegroeid uit het geheel met losse bestanddelen dat primitief is gekadastreerd (1840-1844) en waarvan de achtervleugel (woonhuis) en mogelijks ook een gedeelte van de linkervleugel in kern het enige restant vormen. De staartvleugel (met poort en stallingen) werd toegevoegd in 1856. De rechtervleugel (met schuur) volgde in 1868. Door uitbreiding van de voor- en achtervleugel kwam nadien het tweede, rechtse erf tot stand met flankerend bakhuis.

De hoeve behield een oorspronkelijke kern in stijl- en regelwerk met wit overkalkte, lemen vullingen, op een bakstenen stoel en onder zadeldaken. De afdekking en beschieting met Vlaamse panne ging verloren.

Volkskundige en socio-culturele waarde van het monument:
Als vakwerkconstructie is de hoeve representatief voor een eeuwenoude bouwtraditie, eng gelieerd met de landelijke omgeving en met zekere esthetische kwaliteiten, waarvan de getuigen zich in Nat-Haspengouw tot in de 20ste eeuw vrij goed hebben weten handhaven, maar die nu aan een ijltempo uit het straatbeeld aan het verdwijnen zijn.

Waarden van het dorpszicht:
De onmiddellijke omgeving van de hoeve is historisch onbebouwd en sluit als dusdanig functioneel aan bij de hoeve, als semi-particulier agrarisch overgangsgebied naar de landerijen. Links naast het terrein bleef trouwens nog de aanzet van een systeem van veldwegjes bewaard, mogelijks onstaan in functie van de bebouwing.De samenhang tussen hoeve en omgeving draagt als dusdanig bij tot de historische en functionele beeldvorming van de hoeve als autonoom geheel en als typerend onderdeel van het gehucht Hemelsveld, dat grotendeels verloren ging door de moderne dorpsontwikkeling. De eenheid tussen de hoeve en het flankerende landbouwland is tot slot ook van een sterke beeldbepalende waarde.

 
 

De eerste eigenaars

De ‘boerderij van Spikken’ zoals ze gekend is in Sint-Joris is meer dan 2 eeuwen in het bezit geweest van de familie Vanderspikken.

Op de feestdag van de parochie, namelijk de laatste zondag van april, was er naar jaarlijkse traditie een groot toernooi voor springpaarden op de weilanden van de boerderij . Dit alom bekende toernooi werd in het leven geroepen door de stichter van de parochie ZHE pastoor Lammens. Maar door de aanleg van nieuwe wegen en de verkaveling van de weiden en gronden is het jaarlijks toernooi noodgedwongen opgehouden te bestaan. Doch de zegening van de paarden, die aan de Sint-Joriskapel gebeurde, is nog altijd een jaarlijkse traditie. Zo heeft de boerderij jarenlang een belangrijke rol gespeeld op Sint Joris en die zal nu worden voortgezet door de nieuwe eigenaar die de boerderij heeft laten restaureren en de nieuwe uitbaters die er nu een prachtige zaak hebben ondergebracht waarop we allemaal fier mogen zijn.

De restauratie is een ode aan de vakwerkbouw in Limburg

Architectenbureau De Wyngaert bvba uit Hasselt kreeg de opdracht voor de restauratie van de hoeve. In samenspraak met de opdrachtgever werd voor een nieuwe functie geopteerd. De keuze viel op een brasserie-restaurant.

De werkzaamheden startten in augustus 2007 en eindigden op 9 mei 2009. Tijdens de werken veranderde het vakwerkgebouw langzaam van gedaante. Eerst verwijderde men eerdere verbouwingen en een recente aanbouw. Zo kreeg het gebouw opnieuw zijn oorspronkelijke vorm. De uivoering van de werken gebeurde in verschillende fases: eerst de voorbouw, vervolgens de tussenbouw en uiteindelijk de achterbouw.

Door zijn nieuwe functie heeft het gebouw een sociaal-historische betekenis: het herwaardeert het gebouwenpatrimonium en laat de bezoeker op een spontane wijze kennis maken met de vakwerkbouw. De gerestaureerde hoeve benadrukt dat deze vakwerkbouw in onze contreien een zeer belangrijke rol vervulde in het architectuurlandschap. Het gebouw zal de bezoeker zeker uitnodigen om de cultuurhistorische waarden van de vakwerkbouw te ontdekken.

Zowel lokaal als regionaal zal het gerestaureerde gebouw een belangrijke functie vervullen. Lokaal hebben de bewoners van St. Joris eindelijk een ontmoetingsplaats voor hun buurt. Regionaal zal de wandelaar, de fietser en de toerist kunnen verpozen op deze aangename en authentieke locatie.